Kısa Dönem Askerlik Sistemine Eleştirel Bir Bakış
Her Türk erkek, süresi ve şekli kanunla belirlenmiş standartlara göre askerlik yaparlar.
1111 Sayılı Askerlik Kanunu'na göre lisans mezunlarının bir bölümü kısa dönem (6 ay) bazıları da yedek subay (12 ay) olarak askerlik hizmetlerini ifa etmektedirler. Kimlerin kısa dönem kimlerin de yedek subay olacağı, adayın eğitim alanı, MSB'nin ihtiyacı ve yapılan sınava göre belirlenir. Bu yazımda sistemin ayrıntılarından ziyade özü ile ilgili birkaç fikrimi sunacağım.
Neden bazılarımız 15 ay askerlik yaparken, bazılarımız 6 ay (izinler düşünce 5 ay 10 gün gibi bir süre kalıyor geriye), bazılarımız da 12 ay (asteğmen maaşı alarak) askerlik yaparlar? Tabi ki kanun böyle. Herkes kanundaki durumuna göre yapıyor askerlğini. Peki bu kanun yeterince adil mi?
Önce süre açısından değerlendirelim:
Meslek Yüksek Okulu ve daha aşağı seviyede eğitim almış olanlar, lisans ve üzeri eğitim almış olanlara göre daha az askerlik yapıyorlar. Bunun mantıklı tek nedeni olabilir. Kısa dönemler daha verimli askerlik yapıyorlardır, dolayısıyla uzun dönemin 15 ayda sağladığı faydayı bunlar 5-6 ay gibi sürede sağlıyorlardır. Bunun başkaca mantıklı bir açıklaması var mıdır bilmiyorum. Ancak, varsaydığım bu açıklamanın da çok mantıklı olamayacağı kanaatndeyim.
Öncelikle böyle bir verimlilik kriteri varsa, bu neye göre tesbit ediliyor? Askere alınanlar önce bir deneme eğitimden mi geçiriliyor? Hayır. O zaman nedir bunun espirisi? Yok. Kanun böyle bu kadar.
Bir de maaş meselesi var:
15 ay askerlik yapanlarla kısa dönem askerlik yapanlara 10-20 YTL gibi komik bir ücret verilirken asteğmen olarak askerlik yapanlara 1200 YTL civarı ücret ödeniyor. En çarpıcı kısmından başlamak istiyorum. Benzer eğitimi almış olan kısa dönemlerle asteğmenler arasında neden bu kadar uçurum var? Her iki grup da aynı eğitimi almadı mı? 6 ay fazla askerlik yapmanın karşılığı 12-15 bin YTL ücret midir?
Bu konuda bir öneri getirmek istiyorum: Askere alınanların son bir yıl içinde aldıkları ücretler SSK'nın sitesinde mevcut. Buradaki ücretler askerdeyken alınacak ücretler için ölçü olsun. Kendi işini yapanların ücretleri ise son birkaç yıllık vergi levhasındaki karlarına göre tesbirt edilsin.
Konu oldukça uzun. Söylemek istediklerimi de tam olarak ifade edemedim doğrusunu söylemek gerekirse. Gelecek yorumlara göre belki giriş mahiyetindeki bu yazımı güncelleyebilirim.
Saygılar...
